Những bức chân dung chia tay, của trường trung học miền nam trước 1975, Nguyễn Văn Khuê những năm 50

Những bức chân dung trong bộ sưu tập này được sinh viên tặng cho giáo sư của họ khi kết thúc học vào những năm 50. Những dòng chữ viết ở mặt sau chủ yếu dùng để chào tạm biệt trang trọng và cung cấp thông tin về tên cũng như ngày tháng của họ, cho phép chúng tôi xác định danh tính các cá nhân. May mắn thay, trong một bức chân dung cụ thể, cậu học sinh còn đưa tên trường Nguyễn Văn Khuê vào.

Giáo sư Huỳnh Công Ân cho biết: “Trường  mang tên Nguyễn Văn Khuê vào năm 1940 là một trong những trường tư thục lớn ở Nam Kỳ. 

Lycéum (tiếng Latin nghĩa là trường trung học) Nguyễn Văn Khuê nằm ở quận nhì (nay đổi thành quận 1) trên đại lộ Nguyễn Thái Học, gần chợ Cầu Muối. Tên trường cũng là tên của ông hiệu trưởng, ông có bằng cử nhân văn chương của trường đại học Sorbonne nổi tiếng của Pháp. Trường có hai hệ: chương trình Pháp và chương trình Việt. Ai theo chương trình Pháp thì học bằng tiếng Pháp theo giáo trình như bên Pháp, thi cử do Mission Culturelle của tòa đại sứ Pháp đưa ra. Lớp nhỏ nhất của chương trình này là sixìèm moderne tương đương bên chương trình Việt là lớp đệ thất (lớp 6 bây giờ). 

Niên khoá 1955-1956 tôi học lớp đệ thất C của chương trình Việt, lớp con trai. Tôi còn nhớ lớp đệ thất A gồm toàn con gái trong đó có Lý Thị Quỳnh Nga, một hoa khôi của trường, sau này là vợ dân biểu đối lập Lý Quý Chung của thời Đệ Nhị Công Hòa ở miền Nam.

Tôi học ở trường Nguyễn Văn Khuê từ năm 1955 đến năm 1961 mới rời trường sau khi đậu bằng Tú Tài 1 để xin vào học trường Chu Văn An.

Đến năm 1963, ông Nguyễn Văn Khuê đã nhượng lại nhà trường cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất do Hòa thượng Thích Quảng Liên đặc trách Hiệu trưởng kiêm giám đốc. Ngày 15.5.1967, trường chính thức được thành lập với tên gọi: trường tư thục Bồ Đề.”

Những bức chân dung này có ý nghĩa sâu sắc trong lĩnh vực thực hành nhiếp ảnh. Đầu tiên, họ yêu cầu một buổi chụp ảnh tại studio với một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp trong quá trình sáng tạo. Họ mang theo những kỷ niệm gây tiếng vang không chỉ đối với người cho mà còn đối với người giáo sư đã gìn giữ chúng trong suốt nhiều năm qua.

Những bức chân dung này, với những thông tin vô giá, cho chúng ta cái nhìn thoáng qua về cuộc sống sinh viên, các nghi lễ xã hội và hơn cả lời chia tay truyền thống của sinh viên với giáo sư , chúng là lời chứng thực cảm động về sự kết thúc của tuổi thơ.